De taxonomie van Bloom voor leren: De 6 niveaus & voorbeelden

Wat is de taxonomie van Bloom voor leren in eenvoudige bewoordingen?

Zie de taxonomie van Bloom als een ladder van denkvaardigheden. Onderaan beginnen leerlingen met het onthouden van de basisinformatie. Naarmate ze hoger op de ladder komen, beginnen ze te begrijpen, toe te passen, te analyseren, te evalueren en uiteindelijk nieuwe ideeën te creëren.

Eenvoudig gezegd is het een hulpmiddel om vragen te beantwoorden zoals:

• 'Wat wil ik eigenlijk dat mijn leerlingen kunnen doen na deze cursus?'

• 'Test ik echt begrip of alleen het kortetermijngeheugen?'

Dit raamwerk helpt leerkrachten om verder te gaan dan het uit het hoofd leren in de klas. In bedrijfstrainingen zorgt het ervoor dat werknemers niet alleen de regels of procedures kennen, maar ze ook kunnen toepassen, problemen kunnen oplossen en kunnen innoveren op het werk. Met andere woorden, het overbrugt de kloof tussen kennis en praktische toepassing.

Met dit inzicht kunnen we nu verder kijken naar hoe de taxonomie van Bloom zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld.

De oorspronkelijke en herziene taxonomie van Bloom uitgelegd (1956 vs. 2001)

In 1956 introduceerden onderwijspsycholoog Benjamin Bloom en zijn collega's wat we nu de taxonomie van Bloom noemen. Hun doel was om een gestructureerd kader te creëren voor het classificeren van leerdoelen, waarmee leraren verder konden gaan dan leerlingen alleen maar dingen uit het hoofd te laten leren en lessen konden ontwerpen die dieper nadenken bevorderen. De oorspronkelijke taxonomie had zes niveaus:

1. Kennis: Onthoud feiten, data, termen of basisinformatie.

2. Begrip: Begrijp materiaal en begrijp de betekenis.

3. Toepassing: Gebruik de kennis in praktijksituaties.

4. Analyse: Informatie in delen opsplitsen om relaties te begrijpen.

5. Synthese: Informatie combineren om een nieuw idee te vormen of oplossingen voor te stellen.

6. Evaluatie: Oordelen vellen op basis van criteria en normen.

Deze hiërarchie hielp leerkrachten om lessen te ontwerpen die gericht waren op dieper begrip en kritisch denken.

Snel vooruit naar 2001, toen Lorin Anderson en David Krathwohl de taxonomie herzagen om deze actiegerichter en relevanter te maken voor het moderne leren:

1. Onthouden

2. Begrijpen

3. Toepassen

4. Analyseren

5. Evalueren

6. Creëren

De veranderingen lijken misschien subtiel, maar ze maakten een groot verschil. Elk niveau werd een werkwoord dat zich richt op wat leerlingen doen, niet op wat ze weten. 'Synthese' werd 'creëren' en verhuisde naar de top, met de nadruk op innovatie en het oplossen van problemen als de hoogste vormen van leren.

Tegenwoordig wordt dit raamwerk overal gebruikt, van universiteiten tot leiderschapsprogramma's in bedrijven, omdat succes in de echte wereld afhankelijk is van meer dan alleen het kennen van feiten. Het gaat tegenwoordig allemaal om het toepassen en creëren van nieuwe oplossingen.

Als volgende zullen we dieper ingaan op elk van deze zes niveaus, met praktische voorbeelden om ze gemakkelijk toe te passen in opleidingen en bedrijfstrainingen.

De 6 niveaus van de taxonomie van Bloom (met voorbeelden)

De taxonomie van Bloom begrijpen is één ding, maar zien hoe elk niveau in de praktijk werkt maakt het veel nuttiger. Laten we de theorie tot leven brengen. Elk niveau van de taxonomie van Bloom vertegenwoordigt een ander soort denken, van eenvoudig onthouden tot creëren op hoog niveau. Je kan het zien als een reis van 'ik weet' naar 'ik kan doen' naar 'ik kan innoveren'.

Hier wordt elk niveau van dichterbij bekeken met praktische voorbeelden:

1. Onthouden: de basis bouwen

Wat het is: Het gaat hier om het onthouden van feiten, definities of basisbegrippen. In dit stadium kunnen leerlingen informatie identificeren of opsommen, maar begrijpen ze het nog niet.

Voorbeeld: Maak een lijst van de stappen in een klantenserviceprotocol of onthoud de kernwaarden van het bedrijf.

Waarom het belangrijk is: Onthouden is het beginpunt van leren. Zonder een stevige basis van feiten is het moeilijk om door te gaan naar hogere niveaus zoals analyse of creëren.

2. Begrijpen: informatie snappen

Wat het is: Leerlingen gaan verder dan onthouden en kunnen ideeën in hun eigen woorden uitleggen, inhoud samenvatten of betekenis interpreteren.

Voorbeeld: Vat de hoofdpunten van een nieuw bedrijfsbeleid samen of leg uit waarom een proces belangrijk is.

Waarom het belangrijk is: Begrijpen zorgt ervoor dat leerlingen niet alleen maar informatie herhalen, ze begrijpen het, wat hen voorbereidt op toepassing in de praktijk. 

3. Toepassen: kennis aan het werk zetten

Wat is het: Dit niveau richt zich op het toepassen van het geleerde en het in praktijk brengen. Leerlingen laten zien dat ze kennis kunnen toepassen in realistische scenario's.

Voorbeeld: Gebruik nieuwe software om een taak correct uit te voeren of volg een veiligheidsprotocol tijdens een training op de werkplek.

Waarom het belangrijk is: Toepassing is waar leren omgezet wordt in actie. Werknemers die kennis kunnen toepassen zijn productiever en hebben meer vertrouwen in hun functie.

4. Analyseren: informatie in delen opsplitsen en onderzoeken

Wat het is: Leerlingen onderzoeken relaties, patronen of structuren, identificeren oorzaak en gevolg of vergelijken verschillende benaderingen.

Voorbeeld: Vergelijk twee marketingstrategieën en identificeer hun sterke en zwakke punten.

Waarom het belangrijk is: Analyse stimuleert het kritisch denken en helpt leerlingen om complexe informatie te begrijpen en weloverwogen beslissingen te nemen.

5. Evalueren: weloverwogen oordelen en beslissingen nemen

Wat het is: In dit stadium beoordelen leerlingen informatie en verantwoorden ze hun beslissingen, waarbij ze opties afwegen aan de hand van criteria.

Voorbeeld: Beveel verbeteringen aan voor een trainingsmodule op basis van feedback van werknemers.

Waarom het belangrijk is: Evaluatie leert leerlingen om kritisch te denken en goed onderbouwde beslissingen te nemen, wat essentieel is voor leiderschap en het oplossen van problemen op elke werkplek.

6. Creëren: innoveren en iets nieuws bouwen

Wat het is: Bij het hoogste niveau, 'Creëren', gaat het om het combineren van kennis en vaardigheden om originele ideeën, oplossingen of producten te genereren.

Voorbeeld: Ontwerp een nieuw programma voor de inwerkperiode van werknemers die van op afstand werken of ontwikkel een innovatieve marketingcampagne.

Waarom het belangrijk is: Creëren is waar echte innovatie plaatsvindt. Leerlingen volgen niet alleen instructies op, ze komen ook zelf met ideeën en oplossingen die processen en resultaten kunnen verbeteren.

Elk niveau bouwt voort op het vorige, waardoor er een duidelijk pad ontstaat van eenvoudig begrip naar complexe probleemoplossing. Door deze stadia te begrijpen, kunnen trainers cursussen en activiteiten ontwerpen die leerlingen op een natuurlijke manier begeleiden, zodat ze niet alleen informatie opnemen, maar ook weten hoe ze deze effectief kunnen gebruiken. Dat brengt ons bij de volgende logische vraag: hoe pas je deze theorie toe in een echte training of opleiding?

Hoe pas je de taxonomie van Bloom toe in de praktijk?

Het toepassen van de taxonomie van Bloom gaat over het structureren van je volledige leerervaring. Zo werkt het in de praktijk:

1. Start met duidelijke leerdoelen: Bepaal wat leerlingen in elke fase moeten bereiken.

2. Stem de activiteiten af op de cognitieve niveaus: Gebruik oefeningen en projecten die bij elk Bloom-niveau passen. Lezen past bijvoorbeeld bij 'onthouden', terwijl het oplossen van problemen in een groep past bij 'analyseren' of 'creëren'.

3. Creëer beoordelingen die de vooruitgang meten: Test niet alleen het geheugen, maar ook de toepassing, analyse en creativiteit. Ga van eenvoudige quizzen (onthouden/begrijpen) naar complexe projecten (evalueren/creëren).

Zo kan een cursus over de naleving van de bedrijfsregels bijvoorbeeld beginnen met werknemers die de de veiligheidsregels moeten onthouden, vervolgens moeten ze begrijpen waarom ze belangrijk zijn, ze toepassen in praktijkvoorbeelden, risicoscenario's analyseren, resultaten evalueren en tot slot nieuwe plannen maken om de veiligheid te verbeteren.

Als je het goed doet, helpt de taxonomie van Bloom trainers bij het ontwerpen van een stappenplan voor het leren, zodat kennis wordt omgezet van eenvoudig begrip naar zinvolle actie.

Laten we nu eens kijken naar voorbeelden uit het bedrijfsleven en het onderwijs.

Voorbeelden van de taxonomie van Bloom in onderwijs, beoordelingen en leren in bedrijven

De taxonomie van Bloom in actie zien maakt het echt nuttig. In dit hoofdstuk worden toepassingen in zowel het bedrijfsleven als het onderwijs onderzocht. Je zal zien hoe de zes niveaus een leidraad vormen voor het ontwerpen van cursussen, beoordelingen en activiteiten, en hoe het leerlingen helpt om op een progressieve en betekenisvolle manier kennis op te bouwen.

In trainingsprogramma's voor volwassenen of bedrijven

Bedrijfstrainers kunnen de taxonomie van Bloom gebruiken om workshops, e-learning en blended trainingsprogramma's te structureren. Bijvoorbeeld:

• Onthouden/Begrijpen: Leerlingen nemen kernprocedures door en leggen het belang ervan uit.

• Toepassen/Analyseren: Ze pakken realistische scenario's aan, lossen problemen op en vergelijken uitkomsten.

• Evalueren/Creëren: Ze bekritiseren de prestatieresultaten en stellen nieuwe procesverbeteringen voor.

Deze gestructureerde aanpak zet passief leren om in het actief ontwikkelen van vaardigheden, wat niet slechts een formaliteit is, maar de prestaties en besluitvorming daadwerkelijk verbetert.

In scholen en hoger onderwijs

Leerkrachten gebruiken de niveaus van Bloom om leerplannen, opdrachten en examens te ontwerpen. Een wetenschapsdocent kan leerlingen bijvoorbeeld vragen om:

• Onthouden: Wetenschappelijke termen definiëren.

• Begrijpen: De principes achter een experiment uitleggen.

• Toepassen: Het experiment uitvoeren.

• Analyseren: De resultaten interpreteren en patronen vinden.

• Evalueren: Kritiek leveren op de methodologie van een onderzoek.

• Creëren: Een nieuw experiment voorstellen op basis van de bevindingen.

Door deze niveaus te doorlopen, ontwikkelen leerlingen kritisch denken en probleemoplossende vaardigheden die een leven lang meegaan.

Met een goed begrip van de taxonomie van Bloom kan je nu precieze leerdoelen en vragen opstellen.

Vragen en leerdoelen met de taxonomie van Bloom

Een van de meest praktische manieren om de taxonomie van Bloom te gebruiken is om vragen en leerdoelen te ontwerpen die gericht zijn op elk denkniveau. Duidelijke doelstellingen definiëren wat leerlingen moeten kunnen, terwijl goed opgestelde vragen helpen beoordelen of ze dat niveau hebben bereikt.

Voorbeelden van actiewerkwoorden en vragen per niveau:

• Onthouden: opnoemen, definiëren, herinneren.
  Voorbeeld van een vraag: 'Kan je de belangrijkste stappen van de inwerkperiode opnoemen?'

• Begrijpen: uitleggen, samenvatten, beschrijven.
  Voorbeeld van een vraag: 'Kan je uitleggen waarom het belangrijk is om de stappen van de inwerkperiode op te volgen?'

• Toepassen: demonstreren, gebruiken, oplossen.
  Voorbeeld van een vraag: 'Kan je de checklist van de inwerkperiode gebruiken om een nieuwe werknemer door zijn eerste dag te loodsen?'

• Analyseren: vergelijken, differentiëren, organiseren.
  Voorbeeld van een vraag: 'Welke verschillen kan je identificeren tussen twee benaderingen van de inwerkperiode?'

• Evalueren: beoordelen, rechtvaardigen, bekritiseren.
  Voorbeeld van een vraag: 'Hoe zou je de effectiviteit van het huidige proces van de inwerkperiode beoordelen?'

• Creëren: ontwerpen, ontwikkelen, uitvinden.
  Voorbeeld van een vraag: 'Kan je een nieuwe strategie voor de inwerkperiode ontwerpen voor werknemers die van op afstand werken?'

Door deze werkwoorden en vragen te combineren, kan je specifieke, meetbare leerdoelen creëren.

Bijvoorbeeld: 'Aan het einde van deze cursus zijn deelnemers in staat om het proces van de inwerkperiode te evalueren en een verbeterde strategie hiervoor te ontwerpen.'

Deze aanpak zorgt ervoor dat je training zich richt op elk cognitief niveau, van onthouden tot creëren, waardoor de leerresultaten zowel duidelijk als bruikbaar zijn.

Van theorie naar praktijk: Hoe een LMS de taxonomie van Bloom slimmer maakt

Stel je nu voor dat je de taxonomie van Bloom koppelt aan een Leermanagementsysteem (LMS) zoals Easy LMS. Hier wordt het krachtig:

• Gestructureerde leertrajecten: Ontwerp eenvoudig cursussen die de niveaus van Bloom volgen.

• Interactieve inhoud: Betrek leerlingen met quizzen, video's en oefeningen die gericht zijn op specifieke cognitieve vaardigheden.

• Vorderingen en KPI's bijhouden: Bekijk welke deelnemers vooruitgang boeken en welke gebieden om verbetering vragen.

• Herbruikbare, uitbreidbare inhoud: Gebruik hetzelfde materiaal voor meerdere klanten, elk met een eigen portaal, zonder helemaal van nul te moeten beginnen.

Voor adviseurs en aanbieders van trainingen bespaart deze combinatie tijd op administratie en het zorgt ervoor dat leerlingen daadwerkelijk vaardigheden ontwikkelen en niet alleen maar checklists aanvinken. Probeer het gratis uit en zie de impact!

Nuttige bronnen

1. Cognitieve leerdoelen met de taxonomie van Bloom

2. De Taxonomie van Bloom gebruiken om effectieve leerdoelen te schrijven

3. De meetbare werkwoorden van de taxonomie van Bloom